Nhà Trắng bất thình lình nổ ra nội chiến về thương mại

'Cuộc họp nẩy lửa' trong phòng bầu dục giữa nhóm kinh tế gia theo chủ nghĩa quốc gia và phe ôn hòa ủng hộ thương mại.


© Getty 
Shawn Donnan và Demetri Sevastopulo tại Washington. Ngày 11 tháng 3 năm 2017. Theo Financial Time

Trần H Sa lược dịch

Một cuộc nội chiến đã thình lình nổ ra bên trong Nhà Trắng về vấn đề thương mại, dẫn đến những gì được một quan chức gọi là "một cuộc họp nẩy lửa" tại Phòng Bầu dục, qua đó nhóm kinh tế gia theo chủ nghĩa quốc gia gần gủi với Donald Trump chống lại quan điểm ôn hòa của nhóm ủng hộ thương mại từ Wall Street.

Theo hơn một nửa tá người trong nội bộ Nhà Trắng hay có quan hệ với nó, cuộc chiến ác liệt đã xảy ra giửa một nhóm chủ trương cứng rắn bao gồm cố vấn cao cấp Steve Bannon và cố vấn thương mại của ông Trump, Peter Navarro, chống lại một nhóm đối nghịch được dẫn đầu bởi Gary Cohn, cựu giám đốc điều hành Goldman Sachs, người điều dẫn Hội đồng kinh tế Quốc gia ( NEC) của ông Trump.

Trung tâm của cuộc tranh luận là ông Navarro, một kinh tế gia gây nhiều hiềm thù, người đã từng chọc tức Berlin và các đồng minh châu Âu khác bằng cách buộc tội Đức khai thác một đồng euro "bị đánh giá thấp cực kỳ" và kêu gọi cuộc thảo luận song phương với chính phủ Angela Merkel về những cách thức để giảm thâm hụt thương mại của Mỹ với nền kinh tế hùng mạnh nhất châu Âu.

Các quan chức và những người có quan hệ với Nhà Trắng cho biết ông Navarro dường như đang mất dần ảnh hưởng trong những tuần gần đây. Nhưng trong suốt cuộc chiến ở phòng bầu dục vừa, ông Trump có vẻ đứng về phía với nhóm kinh tế gia theo chủ nghĩa quốc gia, một quan chức cho biết.

Cuộc chiến về thương mại là biểu tượng của một cuộc chiến rộng lớn hơn về chính sách kinh tế bên trong chính quyền Trump. Nó xảy ra trước chuyến thăm Washington vào tuần tới của bà Merkel, Thủ tướng Đức, và giửa những chuẩn bị cho một cuộc họp của các bộ trưởng tài chính G20 tại Đức vào tuần tới, mà tại đó mối quan tâm của đồng minh về chủ nghĩa bảo hộ có thể sẽ nổi cao trong chương trình nghị sự.

Nhà Trắng từ chối trả lời các câu hỏi cụ thể về sự tranh chấp nội bộ. Trong một tuyên bố, một phát ngôn viên cho biết: "Gary Cohn và Peter Navarro đều là các thành viên có giá trị trong đội ngũ kinh tế của tổng thống. Họ đang làm việc với nhau để ban hành các chương trình kinh tế của tổng thống, bảo vệ người lao động Mỹ và phát triển doanh nghiệp Mỹ ".

Theo những người quen thuộc với các cuộc thảo luận ở Nhà Trắng, ông Cohn và những người khác đã tóm lấy những bình luận ​công khai của ông Navarro - và những chỉ trích rộng rãi bởi các nhà kinh tế dựa trên những thâm hụt thương mại và các vấn đề khác của ông ấy - để thử thách và loại bỏ ông ta.

Điều đó đã dẫn đến thảo luận về việc chuyển ông Navarro và Hội đồng Thương mại Quốc gia mới mà ông điều dẫn, ra khỏi Nhà Trắng và đến làm việc tại Bộ Thương Mại, được đứng đầu bởi một cựu chiến binh Wall Street khác, Wilbur Ross.

Ông Cohn cũng có nét nổi bật hơn trong các cuộc thảo luận về tái đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ với Canada và Mexico, một trong những ưu tiên thương mại hàng đầu của ông Trump.

Sau một cuộc họp với ông Cohn và các quan chức Nhà Trắng khác vào ngày thứ Năm, Bộ trưởng Ngoại giao Mexico, Luis Videgaray, cho biết mục tiêu là hoàn thành đàm phán một cách nhanh chóng ...và vào cuối năm nay. Đó là mâu thuẫn với ông Ross, người đã kêu gọi đàm phán sâu sắc hơn và có khả năng kéo dài mà cũng có thể kéo sang năm tới.

Tình huống của ông Navarro đã không được giúp đỡ bởi những người của ông ta tương tác với đảng Cộng hòa trong Quốc hội. Ông bị chỉ trích vì chuẩn bị yếu kém và mơ hồ tại một cuộc họp kín mà ông đã tổ chức với các thượng nghị sĩ vào tháng trước nhằm thảo luận về chương trình thương mại của ông Trump, và kết quả là sự tức giận của một số đảng viên Cộng hòa .

Những người quen thuộc với các trận chiến ở Nhà Trắng về thương mại nói rằng ông Navarro, người đã không đáp trả các yêu cầu về bình luận, đã làm mếch lòng một số nhân vật và ngày càng bị cô lập trong chính quyền.

Ông ta từng hoạt động với một đội ngũ nhân viên rất nhỏ trong một văn phòng tại tòa nhà Old Executive Office, nằm liền kề với Nhà Trắng, trong khi ông Cohn đã bổ sung thêm nhân viên cho cơ sở Hội đồng kinh tế Quốc gia (NEC) của ông bên trong nơi cư trú của chính tổng thống.

Trong số các sắp xếp gặp gở gần đây của ông Cohn là việc gặp ông Andrew Quinn, một nhà cựu ngoại giao và quan chức thương mại được kính trọng, người đã phục vụ như là một nhà đàm phán cao cấp trong suốt thời kỳ thúc đẩy đối tác xuyên Thái Bình Dương với Nhật Bản và 10 quốc gia khác, của chính quyền Obama.

Ông Trump đã kéo Mỹ ra khỏi TPP nhưng hồi tháng trước Nhà Trắng tuyên bố ông Quinn sẽ phục vụ ở NEC như là một "trợ lý đặc biệt cho tổng thống" về thương mại quốc tế.

Việc bổ nhiệm ông Quinn đã tạo nên tiếng la ó phản đối từ Breitbart, trang web của cánh hữu do ông Bannon điều dẫn. Nó đã gán cho ông Quinn là quan chức nhà nghề - một "kẻ thù bên trong" chính quyền Trump - vào hồi đầu tháng này.

"Hỗ trợ của ông Quinn không chỉ cho TPP mà còn là chủ nghĩa đa phương; nói chung, là hoàn toàn đối nghịch với. . . cách tiếp cận [thương mại] mà đã giúp Donald Trump trúng cử ", Breitbart viết.

Nhưng sự sắp xếp gặp gở ông Quinn và việc rỏ ràng loại bỏ ông Navarro đã giúp giảm bớt lo ngại của một số quan chức nước ngoài về viễn tượng của các diễn viên chính trong chính quyền Trump đối với chiến dịch đe dọa tăng thuế và thực hiện các bước quyết đoán khác mà có thể dẫn đến một cuộc chiến tranh thương mại.

Các quan chức của một số quốc gia đang tìm kiếm gặp gở với ông Navarro đã thay thế cách tiếp cận, họ đang hướng đến các nhân viên của ông Cohn. Những người khác bắt đầu nói chuyện trực tiếp với ông Cohn hoặc các quan chức cao cấp khác như Jared Kushner, con rể của ông Trump, về các vấn đề như  tái đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ.

"Tình hình không đáng ngại hơn so với hai tháng trước vì Navarro có vẻ càng ngày càng không quan trọng," một quan chức châu Âu cho biết. "Ảnh hưởng của ông ta dường như bị thu nhỏ một cách nhanh chóng."

Thea Lee, một quan chức thương mại hàng đầu tại AFL-CIO, công đoàn lớn nhất của Mỹ, và là thành viên của Hội đồng sản xuất, mới được bổ nhiệm gần đây của tổng thống, nói rằng ông Trump dường như bị khuất phục trước ảnh hưởng ngày càng tăng của các cựu chiến binh Wall Street trong chính quyền và đang bỏ đi lời hứa vận động tranh cử của mình dành cho một cách tiếp cận mới đối với thương mại.

"Ngay bây giờ có vẻ như phe cánh Wall Street trong chính quyền Trump đang chiến thắng trận đánh này, và phe cánh Wall Street đang ũng hộ chính sách thương mại giử nguyên hiện trạng của Mỹ", bà Lee nói.


----------------------------|||-----------------------------